Diễn văn khai giảng 2023 của TS. Phạm Quốc Lộc – Hiệu trưởng Trường ĐH Thái Bình Dương

Kính thưa các vị khách quý
Các bạn sinh viên thân mến,

Hôm nay, tôi lại thêm một lần vui mừng trong đời mình khi được đứng đây, vào dịp này, trong tiết trời này của Khánh Hoà, để đọc bài diễn văn khai giảng năm học mới của Trường ĐH Thái Bình Dương. Tôi còn nhớ năm ngoái, bài diễn văn nói về khái niệm “hãy-xứng-đáng-là-của-nhau”. Có nghĩa là, khi một người trở thành sinh viên Thái Bình Dương, thì người đó và Thái Bình Dương đã là của nhau, và do vậy hãy xứng đáng với nhau. Năm nay, cho đến tận hôm qua, tôi vẫn chưa biết sẽ viết gì cho diễn văn, và thế là tôi, cũng như nhiều người của thời đại này, đã tìm đến ChatGPT. Để giải thích cho những ai chưa sử dụng ChatGPT bao giờ, thì nôm na nó là một trí khôn nhân tạo, một công cụ có thể chít chát với chúng ta trên máy tính và chúng ta có thể sai khiến nó làm rất nhiều thứ. Ví dụ, sai khiến nó viết một bài diễn văn khai giảng. Tôi đã đặt lệnh cho ChatGPT như thế này, bằng tiếng Anh: Hãy kể tôi nghe một câu chuyện truyền cảm hứng mà tôi có thể chia sẻ với tân sinh viên cho lễ khai giảng của một trường đại học ở Việt Nam. Và kết quả là một câu chuyện như thế này, và xin phép quý vị cho tôi ít phút để kể chuyện cùng các bạn sinh viên, đặc biệt là các bạn tân sinh viên khoá 2023 của nhà trường.

Câu chuyện đậm tính ngụ ngôn kể rằng: Trong một khu rừng rậm nọ, có một cây sồi, cao to, cứng cáp, muôn loài trong rừng đều ngưỡng mộ vì sức mạnh và sự trường tồn của nó. Cây sồi là hiện thân của niềm hy vọng vĩnh cửu, là thần tượng của muôn loài trong khu rừng. Ấy vậy mà, cũng trong khu rừng ấy, cách cây sồi chẳng bao xa, lại có một cây tre, quê mùa, thầm lặng, với thân hình mảnh mai lúc nào cũng như đang đung đưa dù trời không gió. Chẳng loài nào trong rừng quan tâm đến cây tre đơn độc và im lìm. Rồi một ngày nọ, bỗng đâu một cơn siêu bão ập đến khu rừng. Cây sồi tự tin mang hết sức mạnh từ thân hình vạm vỡ của mình để cưỡng lại những cơn gió giật. Nhưng bão quá mạnh và quá dài, cây sồi cuối cùng cũng gãy cành, bứt gốc và đổ quỵ. Trong khi đó, bằng sự dẻo dai mềm mại của mình, thân tre lại như đang khiêu vũ cùng gió lốc. Tre không trương mình cản gió lớn, mà nương nhờ gió, để gió lùa qua thân, qua lá, tạo thành một bản nhạc đầy phong cách. Rồi thì cơn bão cũng qua đi, khu rừng trở lại bình yên, nhưng cây sồi đã bật gốc, một tượng đài kiêu ngạo đã sụp đổ, nhường ngôi cho sự khiêm tốn, dẻo dai, bền bỉ và biết thích ứng để vượt qua thử thách của cây tre. ChatGPT cuối cùng kêu tôi khuyên sinh viên rằng: đừng như sồi, hãy như tre, và khó khăn không phải là cái để chúng ta trơ mình ra cưỡng lại, mà phải đón nhận nó, hoà vào trong nó, để hoá giải nó thành cơ hội. Tôi đọc xong câu chuyện, phì cười, quả là một câu chuyện tào lao, vì chúng ta không phải và không thể là sồi mà cũng chẳng là tre. Chúng ta sẽ mãi mãi là chúng ta, là con người với tâm lý tình cảm và các mối quan hệ vô cùng phức tạp. Cây tre may mắn có sẵn thân hình tự nhiên dẻo dai, chứ nó chẳng có gì thích ứng. Thích ứng là một kỹ năng mà chúng ta phải học, phải luyện tập mới có được, và học đại học là để phát triển kỹ năng thích ứng đó.

Song, dù chưa hài lòng, tôi cũng hỏi thêm ChatGPT: Thế bạn lấy câu chuyện này ở đâu vậy? ChatGPT đáp, chẳng lấy ở đâu, tớ sáng tác ra cho cậu để viết diễn văn, thấy được thì cậu cứ copy thoải mái. Tôi tranh luận với nó: nhưng ở Việt Nam không có cây sồi. Thế là ChatGPT liền xin lỗi đồng thời cám ơn tôi vì đã để ý đến tiểu tiết, và ChatGPT cũng tự đề nghị viết lại cho tôi một câu chuyện mà bạn ấy gọi là “phù hợp hơn với văn hoá Việt Nam.” Câu chuyện na ná như cây sồi và cây tre, nói về sự vượt trội của sự bền bỉ, dẻo dai, kiên trì và thích ứng để vượt qua thử thách. Nhưng thay vì cây sồi và cây tre, phiên bản thứ hai là chuyện về một con trâu và cành hoa sen. Chắc chúng ta đã nói quá nhiều về trâu và sen đến nỗi ChatGPT hình thành định kiến luôn: Cứ nói đến Việt Nam là nói đến trâu và sen. Trong truyện, bão cũng nổi lên đùng đùng, con trâu mạnh mẽ nhưng cuối cùng cũng lăn ra chết, sen mảnh mai nhưng còn nguyên, theo kiểu “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”. Dĩ nhiên, tôi cảm thấy phiên bản trâu và sen còn tào lao hơn nên chỉ cám ơn và chúc ChatGPT ngủ ngon.

Các bạn tân sinh viên thân mến,

Tạm gác qua câu chuyện về ChatGPT, cây sồi cây tre hay con trâu và hoa sen. Điều tôi muốn chia sẻ với các bạn là trong ba năm rưỡi tới đây, tại Trường ĐH Thái Bình Dương, các bạn cần trau dồi cho mình thật nhiều những kỹ năng, đức tính và phẩm chất: khi thì dứt khoát, mạnh mẽ, khi thì linh hoạt và bền bỉ. Đừng chỉ là sồi hay chỉ là tre, chỉ là trâu hay là sen. Nếu đã là sồi phải học cách làm tre, nếu đã làm tre phải luyện tập phẩm chất của sồi, và tóm lại làm người trong thế giới ngày nay, chúng ta phải là nhiều thứ lắm thì mới có thể linh hoạt và thích ứng. Khả năng thích ứng không phải là một phẩm chất của sự dẻo dai, mà là tổng hoà của rất nhiều kỹ năng và kiến thức. Dĩ nhiên, ở đây thích ứng không có nghĩa là chúng ta trở thành kẻ nhiều mặt. Điều tôi muốn chia sẻ với các bạn là đừng tự dán nhãn bản thân và giới hạn tiềm năng của mình. Bạn nghĩ mình là cây sồi tức là đã tự dán nhãn cho mình một phẩm chất, và loại trừ hay khước từ những phẩm chất khác, vốn dĩ cũng rất cần thiết trong nhiều tình huống của cuộc sống. Đấy là sự thích ứng mà thế giới việc làm tương lai sẽ đòi hỏi ở các bạn. Chúng ta phải phát triển toàn diện, và những câu chuyện mang tính ngụ ngôn, truyền cảm hứng, rất nhiều khi lại làm chúng ta lầm tưởng.

Tôi xin kể thêm một câu chuyện nữa, câu chuyện cách đây 3 năm, khi tôi mới về Trường ĐH Thái Bình Dương. Khi đó tôi thiết kế và giảng dạy một môn học mà tôi đặt tên là: Thành Công và Hạnh phúc, dành cho sinh viên năm nhất. Trong một buổi học, tôi hỏi các bạn sinh viên: Ở đây, ai sẽ hạnh phúc hơn nếu có nhiều tiền hơn. Không ngạc nhiên khi gần như toàn lớp đều giơ tay. Tôi mời lớp bỏ tay xuống, và hỏi tiếp: Vậy ai nghĩ mình trong ngày mai, hay trong tuần sau, tháng sau, hay thậm chí năm sau sẽ có đủ tiền để mình cảm thấy hạnh phúc. Với câu này, rất ít những cánh tay dám giơ lên. Như vậy, ai trong lớp cũng cảm thấy cần có tiền mới hạnh phúc nhưng tiền sẽ không có được trong một tương lai gần. Một câu hỏi nữa được đặt ra: nếu chúng ta cần tiền để hạnh phúc hơn, và nếu trong tương lai gần chúng ta cũng không có nhiều tiền hơn, vậy thì hỏng lẽ chúng ta sẽ không thể hạnh phúc từ ngày hôm nay cho đến khi nào có nhiều tiền hơn? Không lẽ chúng ta giao phó hạnh phúc của mình cho số tiền mình chưa có? Câu hỏi hóc búa này được chuyển thành một bài tập thảo luận nhóm ngay tại lớp: các bạn hãy thảo luận cách hạnh phúc hơn trong lúc chưa có nhiều tiền hơn! Bài tập gọi là “Hạnh phúc không tiền”. Các nhóm bắt đầu trình bày những mường tượng của mình về kế hoạch hạnh phúc không tiền. Khi các sinh viên trình bày, tôi ngạc nhiên và vui mừng về những ý tưởng đa dạng và rất trưởng thành của các bạn. Có nhóm cho rằng tư duy tích cực sẽ giúp chúng ta hạnh phúc, tích cực bằng cách yêu mến những người thân, bạn bè và biết ơn về cuộc sống và giúp đỡ người khác. Có nhóm cho rằng việc phát triển bản thân tự thân nó có thể đã là hạnh phúc, tức đi học những điều hay, kể cả những tài lẻ như đờn ca, ảo thuật cho cuộc sống thêm phong phú. Có bạn còn phát biểu gãy gọn và chân tình: Chưa có tiền thì cứ tìm hạnh phúc trong việc học. Tóm lại, chúng ta không giao phó hạnh phúc cho số tiền mình chưa có. Học không phải chỉ là để chằm chằm ra trường thành ông này bà kia, kiếm được việc này việc nọ lương cao. Lương cao rồi thì lại phải cao hơn bạn bè hay hàng xóm. Cách tư duy này sẽ khiến các bạn nhiều khi quên đi cái hiện tại: đó là đời sống sinh viên cũng rất đáng để tận hưởng trong an nhiên và hạnh phúc.

Thưa các bạn, đúng vậy, thiền sư Thích Nhất Hạnh cũng đã dạy rằng: Cái hiện tại, ở đây, bây giờ là cái hạnh phúc nhất nếu chúng ta để tâm đến nó. Trong một quyển sách, thiền sư đã viết: nếu bạn đang rửa chén, hãy để việc rửa chén quan trọng nhất trong cuộc đời, thậm chí khi đang đi vệ sinh, thì cũng hãy để việc đó quan trọng nhất trong cuộc đời. Mỗi thời điểm chúng ta làm việc gì, chúng ta hãy để tâm, tập trung, tĩnh tại và trân trọng việc đang làm. Các bạn sau ngày hôm nay sẽ là sinh viên, vậy việc học như là một sinh viên là quan trọng nhất, là hạnh phúc nhất. Các bạn và nhà trường sẽ cùng kiến tạo một không gian học tập hạnh phúc, đúng như câu khẩu hiệu học là vui của nhà trường. Trong năm học vừa qua, nhà trường đã thiết kế hàng trăm các hoạt động khác nhau cho sinh viên: những hội thảo, khoá tập huấn ngoại khoá với đủ các kỹ năng, nhiều diễn đàn do sinh viên làm chủ, câu lạc bộ của sinh viên, hoạt động vui chơi dã ngoại, các dự án, những chuyến đi thiện nguyện, những đêm âm nhạc, những triển lãm nghệ thuật, và có cả hoạt động kinh doanh. Bookish Cafe, lầu 4, bên hành lang thư viện là dự án kinh doanh của Đoàn – Hội sinh viên nhà trường, trường cấp vốn 20 triệu đồng, và Đoàn – Hội cam kết hoàn vốn trong 10 tháng. Nghe đâu doanh thu ngày nào cũng vượt kế hoạch, chưa kịp khai trương đã tích cóp đủ vốn để vừa hoàn nợ, vừa đầu tư trang trí thêm cho quán sinh động hơn. Song, câu chuyện chính ở đây liên quan đến ý chí và khả năng lập kế hoạch và học từ trải nghiệm. Học từ trải nghiệm là một hình thức học đầy hạnh phúc. Đó là chữ “Thực học” chúng ta thấy trên sân khấu. Vậy nhân đây cũng mời các vị khách và toàn thể sinh viên trường luôn ủng hộ để dự án kinh doanh này thành công, mang đến nhiều niềm vui trong “Học từ trải nghiệm”. Học hạnh phúc của ngày nay là học từ thực tiễn. Với mạng lưới doanh nghiệp vững mạnh trong hệ sinh thái Tập đoàn Sovico với các thương hiệu đẳng cấp như HDBank, Vietjet Air, cũng như sự đồng hành của rất nhiều những công ty trong nước và quốc tế trên địa bàn Khánh Hoà, Trường ĐH Thái Bình Dương sẽ triển khai triết lý thực học, gắn liền với chủ trương học từ trải nghiệm, học là vui của nhà trường.

Nhân đây, tôi cũng xin nhắc đến Trung tâm Năng lượng và Tỉnh thức mà sẽ được khai trương ngay sau Lễ Khai giảng này, tại tầng 4 toà nhà trung tâm trước mặt chúng ta. Nếu Đại học Harvard của Mỹ được một nhà hảo tâm giấu tên tài trợ 20 triệu đô la để thành lập Trung tâm Thích Nhất Hạnh, thì Đại học Thái Bình Dương có tấm lòng nhiệt thành của các giảng viên, nhân viên của trường cùng góp sức tạo nên Trung tâm Năng lượng và Tỉnh thức. Do vậy, mong tất cả chúng ta ở đây quan tâm, tham gia, ủng hộ và đồng hành để trung tâm mang đến những thực hành hạnh phúc cho trường và cho cộng đồng.

Các bạn tân sinh viên thân mến, nếu các bạn cần chill thì đã có Bookish Cafe, muốn thiền tịnh hay yoga thì hãy tìm đến Trung tâm Năng lượng và Tỉnh thức. Nếu các bạn buồn lo thì hãy tìm đến phòng tham vấn tâm lý của trường, nếu bối rối trong học tập thì tìm đến trung tâm kết nối và hỗ trợ sinh viên. Thấy cô đơn thì đăng ký chương trình cà phê với giảng viên yêu thích. Muốn thể hiện phong cách thì hãy đến hơn 20 câu lạc bộ của nhà trường, muốn thử thách bản thân thì hãy làm chủ một chương trình trong chuỗi TBD Talks của sinh viên. Còn khi bức xúc trong lòng thì ghé phòng gặp Hiệu trưởng. Ở đây, trong môi trường của Đại học Thái Bình Dương, chúng ta có rất nhiều điều kiện để hạnh phúc, hạnh phúc từ trải nghiệm sống và học tập cùng những người xung quanh, hạnh phúc đến từ sự tương tác rất gần gũi của đội ngũ giảng viên và nhân viên của nhà trường.

Những câu chuyện tôi vừa kể chỉ mong hướng đến hai điều. Các bạn tân sinh viên, hãy mở tâm trí, mở lòng mình ra để đón nhận những cơ hội và thử thách phía trước, để phát triển toàn diện, tức là đừng chỉ là sồi hay là tre, mà hãy là cả hai và nhiều hơn nữa; và nếu các bạn tĩnh tại, chú tâm, các bạn sẽ tìm được hạnh phúc ngay trong quá trình học tập tại trường. Tôi tin rằng, ngày hôm nay, nếu các bạn tìm được hạnh phúc không tiền trong việc học, thì ngày mai, tiền sẽ tự tìm tới. Tiền sẽ không mang tới hạnh phúc, mà hạnh phúc sẽ mang tiền tới, nhất là hạnh phúc trong học tập. Với triết lý đào tạo 5T: Thực học – Toàn diện – Trao quyền – Tương tác – Thấu cảm, tất cả cũng chỉ hướng đến cảm nhận hạnh phúc trong việc học ở ngay đây, bây giờ của các bạn, để các bạn vững chãi thích ứng vào tương lai.

Kính thưa quý vị đại biểu, tôi đã tâm sự xong với tân sinh viên của nhà trường, và bây giờ xin được cập nhật với quý vị những nét chính trong sự chuyển mình của Trường ĐH Thái Bình Dương kể từ khi công bố chiến lược 2020-2025. Trước nhất, nhà trường vui mừng khi đạt tăng trưởng liên tục trong 3 năm qua, nâng tổng số sinh viên chính quy tập trung hiện tại lên 1500. Đội ngũ giảng viên được tăng cường rõ nét về chất, số lượng nghiên cứu khoa học, ngân sách dành cho khoa học ngày càng tăng. Trường đạt kiểm định chất lượng quốc gia, và nhiều chương trình cũng đang hoàn thiện kiểm định. Chất lượng giảng dạy liên tục được cải tiến, với phương pháp giáo dục khai phóng và hiện đại, lấy người học làm trung tâm, lấy thực hành làm gốc trong sự tương tác gần gũi giữa giảng viên và sinh viên. Trong năm học này, nhà trường sẽ tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu khoa học sinh viên, các chương trình hợp tác quốc tế, hướng đến chuẩn ISO trong giáo dục, thắt chặt và mở rộng hợp tác với các đối tác doanh nghiệp, các sở ban ngành trên địa bàn tỉnh để mang đến trải nghiệm học tập tốt nhất cho sinh viên nhà trường đồng thời thực hiện trách nhiệm xã hội của trường đối với tỉnh nhà, với cộng đồng xung quanh. Trường ĐH Thái Bình Dương đang từng bước hướng đến chuẩn mực quốc tế, và trên con đường đó, sự ủng hộ của lãnh đạo tỉnh Khánh Hoà và thành phố Nha Trang, của các đối tác, thân hữu, của cộng đồng là vô cùng quan trọng. Tập thể sư phạm Trường ĐH Thái Bình Dương xin khắc ghi và biết ơn sự ủng hộ của quý vị trong thời gian qua, và mong rằng quý vị luôn dõi theo và đồng hành cùng nhà trường trên con đường phía trước.

Cuối cùng xin chúc mừng đội ngũ Thái Bình Dương đã mở thêm nhân duyên mới với một thế hệ sinh viên khoá 2023 tràn đầy năng lượng. Trước khi kết thúc phát biểu của mình, tôi muốn mời tất cả giảng viên và nhân viên của Thái Bình Dương cùng nhau đứng lên, trước sự chứng kiến của quý vị quan khách, chúng ta cùng nhau đứng lên, hướng về tân sinh viên nhà trường cũng như các vị phụ huynh có mặt sáng nay, chúng ta hãy cùng nhau trao một tràng vỗ tay thật dài để chào đón các bạn sinh viên khoá 2023. Xin cám ơn các anh chị, xin chúc toàn thể chúng ta một năm học hạnh phúc.

Có thể bạn quan tâm
Tin cùng chủ đề
Tin tức /27.02.2023

Trải nghiệm học cùng doanh nghiệp thú vị của sinh viên Hàn Quốc học

Mang kiến thực học trên giảng đường vào môi trường làm việc thực tế là một trong những mục tiêu đào tạo của trường Đại học Thái Bình Dương (TBD). Chính vì vậy, sinh viên TBD có nhiều cơ hội để cọ sát và trau dồi kỹ năng, trải nghiệm tại doanh nghiệp. Trong học […]

Tin tức /10.12.2022

Mang lớp kỹ năng đến hơn 700 học sinh THPT Trần Phú, Đăk Lăk

Lớp học kỹ năng mềm được tổ chức thành công và mang lại nhiều kiến thức hữu ích cho học sinh THPT. Kỹ năng mềm là một trong những yếu tố quan trọng không thể thiếu đối với học sinh trong cả việc học và công việc sau này. Nhận thấy được tầm quan trọng […]

Tin tức /09.12.2022

TBD Open Law: Quyền của người khuyết tật – Quyền của tất cả chúng ta

Khoa Luật, trường ĐH Thái Bình Dương (TBD) đã tổ chức sự kiện TBD Open Law với số đầu tiên phát sóng mang tên “Quyền của người khuyết tật – Quyền của tất cả chúng ta”. Đồng hành cùng số TBD Open Law lần này là các khách mời đặc biệt: anh Đỗ Hoàng Thái […]