Điều kiện xét đặc cách tốt nghiệp THPT 2026 là gì? 3 Trường hợp được xét đặc cách

Không phải thí sinh nào cũng có thể hoàn thành đầy đủ kỳ thi tốt nghiệp THPT vì những lý do ngoài ý muốn. Pháp luật giáo dục Việt Nam có quy định riêng về xét đặc cách tốt nghiệp dành cho những trường hợp này – nhưng không phải ai cũng hiểu đúng điều kiện và quy trình. Trường Đại học Thái Bình Dương sẽ phân tích chi tiết 3 trường hợp được xét đặc cách tốt nghiệp THPT 2026, điều kiện cụ thể, thủ tục thực hiện.

Xét đặc cách tốt nghiệp THPT 2026 là gì?

Xét đặc cách tốt nghiệp THPT là chính sách cho phép một số thí sinh được xét công nhận tốt nghiệp mà không cần dự thi đầy đủ tất cả các môn hoặc không đạt điểm thi theo quy định thông thường – khi có lý do bất khả kháng được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Đây không phải “ân huệ” hay “đặc quyền” – mà là quy định pháp lý bảo vệ quyền lợi chính đáng của thí sinh trong những hoàn cảnh đặc biệt. Thí sinh được xét đặc cách phải đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy chế, không phải mọi lý do xin nghỉ thi đều được chấp thuận.

Kết quả xét đặc cách được Sở GD&ĐT hoặc Bộ GD&ĐT xem xét và quyết định – không có quyết định tự động hay đương nhiên được xét đặc cách.

3 trường hợp được xét đặc cách tốt nghiệp THPT 2026

Trường hợp 1 – Ốm đau, tai nạn cấp cứu trong thời gian thi

Đây là trường hợp phổ biến nhất trong các diện xét đặc cách. Thí sinh bị ốm đau đột ngột, tai nạn hoặc cấp cứu trong thời gian diễn ra kỳ thi – khiến không thể dự thi một hoặc nhiều môn – có thể được xem xét xét đặc cách tốt nghiệp.

Điều kiện cụ thể:

• Xảy ra trong thời gian thi chính thức (từ khi bắt đầu kỳ thi đến khi kết thúc môn thi cuối cùng).
• Có giấy nhập viện, hồ sơ bệnh án hoặc xác nhận cấp cứu từ cơ sở y tế có thẩm quyền (bệnh viện từ cấp huyện trở lên).
• Thí sinh hoặc người đại diện hợp pháp phải thông báo cho Hội đồng thi trong thời gian sớm nhất có thể.

Lưu ý thực tiễn: Ốm nhẹ, mệt mỏi hay lo lắng tâm lý không được coi là lý do bất khả kháng. Chỉ những trường hợp có hồ sơ y tế chứng minh rõ ràng tình trạng sức khỏe không thể dự thi mới được chấp thuận.

Trường hợp 2 – Thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng bất ngờ

Thí sinh gặp thiên tai (lũ lụt, bão, động đất), hỏa hoạn hoặc các sự cố nghiêm trọng ngoài ý muốn trong thời gian thi khiến không thể đến điểm thi đúng giờ hoặc không thể dự thi được.

Điều kiện cụ thể:

• Sự cố phải xảy ra trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng dự thi của thí sinh (không phải xảy ra ở nơi khác).
• Có xác nhận của chính quyền địa phương (UBND phường/xã/thị trấn trở lên) hoặc cơ quan có thẩm quyền về sự cố đã xảy ra.
• Thông báo cho Hội đồng thi càng sớm càng tốt.

Lưu ý thực tiễn: Việc đường xá tắc nghẽn thông thường, xe hỏng giữa đường hay trễ giờ do ngủ quên không được coi là bất khả kháng trong trường hợp này. Chỉ thiên tai được cơ quan nhà nước xác nhận mới đủ điều kiện.

Trường hợp 3 – Đối tượng đặc biệt theo quy định riêng của bộ GD&ĐT

Ngoài hai trường hợp trên, Bộ GD&ĐT có thể ban hành quy định riêng trong từng năm về các đối tượng đặc biệt được xét đặc cách, bao gồm:

• Thí sinh khuyết tật đặc biệt nặng không có khả năng dự thi theo hình thức thông thường – được Hội đồng thi xem xét cấp phép hình thức thi đặc biệt hoặc xét đặc cách dựa trên học bạ.
• Thí sinh là vận động viên, nghệ sĩ đang tham dự các sự kiện quốc gia hoặc quốc tế quan trọng theo lịch do Nhà nước bố trí trùng với lịch thi – được xem xét theo quy định cụ thể.
• Các trường hợp đặc biệt khác do Bộ GD&ĐT xét duyệt từng năm theo tình hình thực tế.

Điều kiện chung để được xét đặc cách tốt nghiệp

Dù thuộc trường hợp nào trong 3 trường hợp trên, thí sinh cần đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:

Điều kiện về học lực:

• Kết quả học tập lớp 12 xếp loại Đạt trở lên (theo đánh giá của trường THPT).
• Không có môn nào bị đánh giá Chưa đạt trong cả năm học lớp 12.
• Đã hoàn thành đầy đủ chương trình học THPT và được nhà trường xác nhận.

Điều kiện về hành vi:

• Không bị kỷ luật từ mức đình chỉ học tập trong năm học lớp 12.
• Không vi phạm quy chế thi trong các môn đã dự thi (nếu có).

Điều kiện về hồ sơ:

• Nộp đầy đủ minh chứng theo từng trường hợp cụ thể (hồ sơ y tế, xác nhận chính quyền…).
• Nộp đơn đề nghị xét đặc cách trong thời hạn quy định – không nộp trễ hạn.

Quy trình xét đặc cách tốt nghiệp THPT 2026

Bước 1 – Thông báo cho Hội đồng thi: Ngay khi xảy ra sự cố, thí sinh hoặc người đại diện liên hệ Ban Tổ chức thi tại điểm thi hoặc Hội đồng thi địa phương để thông báo lý do vắng thi. Thông báo sớm có ý nghĩa quan trọng – chứng minh tính chân thực của lý do.

Bước 2 – Thu thập và chuẩn bị hồ sơ minh chứng:

• Hồ sơ bệnh án, giấy ra viện (trường hợp ốm/tai nạn).
• Xác nhận của UBND địa phương (trường hợp thiên tai, hỏa hoạn).
• Giấy tờ liên quan khác theo yêu cầu cụ thể của Sở GD&ĐT.

Bước 3 – Nộp đơn đề nghị xét đặc cách: Thí sinh nộp đơn kèm toàn bộ hồ sơ minh chứng đến Sở GD&ĐT tỉnh/thành phố trong thời hạn được thông báo. Đơn cần ghi rõ: họ tên, số báo danh, lý do đề nghị, các môn không thể dự thi và minh chứng kèm theo.

Bước 4 – Sở GD&ĐT xem xét và quyết định: Hội đồng xét đặc cách của Sở GD&ĐT xem xét từng hồ sơ, ra quyết định và thông báo kết quả đến thí sinh. Thời gian xử lý thường từ 5–10 ngày làm việc sau khi nhận hồ sơ đủ điều kiện.

Thí Sinh Xét Đặc Cách Có Thể Xét Tuyển Đại Học Không?

Câu trả lời là có – với điều kiện thí sinh được công nhận tốt nghiệp theo diện đặc cách và đáp ứng điều kiện của phương thức xét tuyển cụ thể.

Tại Trường Đại học Thái Bình Dương, thí sinh xét đặc cách hoàn toàn có thể tham gia xét tuyển qua các phương thức không yêu cầu điểm thi tốt nghiệp:

• Phương thức 1 – Xét học bạ THPT: Đây là phương thức phù hợp nhất với thí sinh diện đặc cách. Tổng điểm 3 môn theo tổ hợp cả năm lớp 12 từ 18 điểm trở lên, hoặc kết quả 6 học kỳ THPT xếp loại Đạt trở lên – không cần điểm thi tốt nghiệp. Sơ tuyển mở từ tháng 01/2026 với 4 đợt: 28/02, 31/3, 29/4 và 16/5/2026.
• Phương thức 4 – Xét kết hợp học bạ và năng lực: Thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ từ B1 trở lên, điểm ĐGNL ĐHQG TP.HCM từ 500 điểm hoặc giải thưởng học sinh giỏi cấp tỉnh – đây là con đường không phụ thuộc vào điểm thi THPT, rất phù hợp với thí sinh diện đặc cách.

Với thí sinh xét đặc cách được công nhận tốt nghiệp và có điểm thi các môn đã dự thi, TBD còn chấp nhận thêm:

• Phương thức 2 – Xét điểm thi: Tổng điểm thi từ 15 điểm trở lên (Luật từ 18 điểm).
• Phương thức 3 – Xét điểm xét tốt nghiệp: Điểm xét tốt nghiệp từ 5,5 điểm trở lên (Luật từ 6,0 điểm).

Ba trường hợp được xét đặc cách tốt nghiệp THPT 2026 đều có quy trình và hồ sơ minh chứng rõ ràng. Điều quan trọng là thông báo sớm cho Hội đồng thi, chuẩn bị hồ sơ đúng và đủ, nộp đơn đúng hạn. Được công nhận tốt nghiệp theo diện đặc cách, thí sinh hoàn toàn có thể tiếp tục hành trình vào đại học – Trường Đại học Thái Bình Dương sẵn sàng đón nhận bạn qua 4 phương thức xét tuyển linh hoạt.

Với mô hình giáo dục khai phóng hiện đại, mạng lưới đối tác chiến lược sâu rộng và cam kết 100% cơ hội việc làm, Trường Đại học Thái Bình Dương (TBD) khẳng định vị thế là môi trường đào tạo thực tiễn hàng đầu, giúp sinh viên tự tin hội nhập quốc tế và làm chủ tương lai ngay từ giảng đường.

Những lợi thế vượt trội khi đăng ký xét tuyển tại Đại học Thái Bình Dương (TBD)

• Cam kết việc làm 100%: Sinh viên được đảm bảo cơ hội làm việc tại các tập đoàn lớn với mạng lưới hơn 200 doanh nghiệp đối tác.
• Đào tạo thực hành 70%: Áp dụng mô hình 3-4-3 (70% thời lượng là thực hành, dự án và thực tập doanh nghiệp), giúp sinh viên tích lũy tương đương 1,5 năm kinh nghiệm làm việc ngay khi tốt nghiệp.
• Học phí ổn định, không tăng: Nhà trường cam kết không tăng học phí trong suốt toàn bộ khóa học và cung cấp nhiều suất học bổng trị giá lên đến 100% học phí.
• Lộ trình rút ngắn, linh hoạt: Chương trình cử nhân chỉ 3,5 năm; sinh viên có thể học vượt để hoàn thành sớm. Phương thức xét tuyển học bạ linh hoạt, mở cửa cơ hội cho cả thí sinh tự do.
• Trải nghiệm quốc tế đa dạng: Cơ hội du học chuyển tiếp (2+2, 3+2) sang Pháp, Đài Loan, Hàn Quốc… và học tập với đội ngũ giảng viên bản ngữ ngay từ năm nhất.

Trường Đại học Thái Bình Dương khẳng định vị thế tiên phong trong đào tạo thực tiễn, gắn kết doanh nghiệp và phát triển năng lực toàn diện, mở rộng cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên. Đăng ký nhập học ngay để bắt đầu hành trình xây dựng nền tảng chuyên môn vững chắc và mở rộng cơ hội nghề nghiệp ngay từ hôm nay.

Xem thêm:

• 3 diện xét tốt nghiệp THPT 2026 theo thông tư mới – Diện nào được cộng điểm ưu tiên?
• Thời Gian Xét Công Nhận Tốt Nghiệp THPT 2026 Là Khi Nào?
• Trách Nhiệm Của Thí Sinh Thi THPT 2026