Công nghệ thông tin (CNTT) từ lâu thường được nhắc đến như một lĩnh vực dành cho những người yêu thích máy tính, lập trình và kỹ thuật. Cùng với đó là định kiến rằng đây là môi trường phù hợp hơn với nam giới, còn nữ giới sẽ gặp nhiều hạn chế khi theo đuổi. Nhưng khi công nghệ ngày càng hiện diện trong mọi lĩnh vực của đời sống, ranh giới ấy đang dần được xóa bỏ. Điều quyết định một người có phù hợp với ngành CNTT hay không không nằm ở giới tính, mà ở năng lực, sự hứng thú và khả năng không ngừng học hỏi.
CNTT cần nhiều hơn một người giỏi lập trình
Một sản phẩm công nghệ không được tạo nên chỉ từ những dòng mã. Đằng sau một phần mềm, ứng dụng hay giải pháp số là cả quá trình phân tích nhu cầu, tìm kiếm giải pháp, thiết kế, phát triển, kiểm thử, đánh giá và phối hợp giữa nhiều vị trí khác nhau.
Vì vậy, ngành CNTT cần những người có khả năng quan sát, tư duy logic, giải quyết vấn đề, giao tiếp và làm việc nhóm bên cạnh kiến thức chuyên môn. Đây cũng là những năng lực mà nữ giới hoàn toàn có thể phát huy trong quá trình học tập và làm việc.
Sự cẩn thận và chú ý đến chi tiết có thể trở thành lợi thế khi thực hiện kiểm thử phần mềm, phân tích dữ liệu hay phát triển sản phẩm. Khả năng giao tiếp và kết nối giúp việc phối hợp giữa các thành viên trong một dự án trở nên hiệu quả hơn. Trong khi đó, tư duy sáng tạo và khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ lại đóng vai trò quan trọng khi công nghệ ngày càng hướng đến việc giải quyết những nhu cầu cụ thể của con người.
Từ định kiến “ngành của nam giới” đến những lựa chọn đa dạng
Sự phát triển của CNTT cũng đang mở rộng đáng kể phạm vi nghề nghiệp trong ngành. Nếu trước đây nhắc đến CNTT, nhiều người chủ yếu nghĩ đến lập trình viên, thì hiện nay người học có thể tiếp cận nhiều hướng như trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học dữ liệu, an toàn thông tin, phát triển phần mềm, kiểm thử, quản trị cơ sở dữ liệu, phân tích nghiệp vụ, phát triển sản phẩm hay nghiên cứu và phát triển (R&D).
Đặc biệt, công nghệ đang kết nối ngày càng chặt chẽ với kinh doanh, truyền thông, giáo dục, y tế, du lịch và nhiều lĩnh vực khác. Điều này tạo ra những vị trí đòi hỏi sự kết hợp giữa kiến thức công nghệ với khả năng giao tiếp, phân tích, sáng tạo và hiểu người dùng.
Nói cách khác, nữ giới không nhất thiết phải lựa chọn CNTT theo một khuôn mẫu có sẵn. Một người yêu thích nghiên cứu có thể tìm hiểu AI và machine learning; người thích giải quyết vấn đề có thể phát triển phần mềm; người mạnh về giao tiếp có thể hướng đến các vị trí kết nối công nghệ với khách hàng, sản phẩm hoặc kinh doanh. Có nhiều con đường để bước vào ngành và cũng có nhiều hướng để phát triển sau khi đã có nền tảng chuyên môn.
Nữ sinh TBD và câu chuyện chọn công nghệ theo cách riêng
Tại Trường Đại học Thái Bình Dương (TBD), những trải nghiệm thực tế của sinh viên cũng cho thấy nữ giới hoàn toàn có thể chủ động khám phá và phát triển trong lĩnh vực CNTT. Sinh viên Nguyễn Ngọc Khánh Vân lựa chọn ngành CNTT dù sở hữu thế mạnh về ngôn ngữ và từng đối diện với những định kiến quen thuộc về một ngành “dành cho nam”. Với Vân, CNTT hấp dẫn ở tư duy giải quyết vấn đề và mở ra cơ hội nghiên cứu những hướng công nghệ mới.
Trong khi đó, bạn Nguyễn Phương Loan – sinh viên năm 3 khoa Công nghệ thông tin và bán dẫn có thêm góc nhìn thực tế sau kỳ thực tập tại IVS: “Đi thực tập mới thấy, làm phần mềm không chỉ cần giỏi chuyên môn mà còn phải biết phối hợp với cả một team.” Những câu chuyện này cho thấy hành trình với CNTT không chỉ được xây dựng bằng kiến thức kỹ thuật, mà còn bằng khả năng hợp tác, giao tiếp và chủ động trải nghiệm.
Không có “giới hạn” cố định cho người học CNTT
Công nghệ là lĩnh vực thay đổi liên tục. Một ngôn ngữ lập trình mới, một công cụ mới hay một xu hướng công nghệ mới có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Vì vậy, năng lực quan trọng đối với người học CNTT không chỉ là những gì đã biết, mà còn là khả năng tiếp tục học những điều chưa biết.
Với nữ sinh, việc bước vào ngành CNTT có thể bắt đầu đơn giản từ một câu hỏi, một dự án nhỏ hoặc mong muốn tìm hiểu cách công nghệ giải quyết một vấn đề trong cuộc sống. Trong quá trình đó, kiến thức chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng tự học sẽ từng bước được hình thành.
Thay vì hỏi “nữ giới có phù hợp với CNTT không?”, câu hỏi đáng quan tâm hơn có lẽ là: “Bạn muốn dùng công nghệ để giải quyết vấn đề nào?” Khi cơ hội nghề nghiệp ngày càng đa dạng và công nghệ hiện diện trong hầu hết các lĩnh vực, giới tính không phải là rào cản quyết định con đường của một người. Điều quan trọng là mỗi sinh viên có đủ tò mò để khám phá, đủ kiên trì để học hỏi và đủ tự tin để lựa chọn hướng đi phù hợp với mình.
Bài, ảnh: P.TSTT